Ένα ταξίδι που συνδυάζει την πνευματική αναζήτηση με τη βαθιά κοινωνική αποστολή, πραγματοποίησαν στην Ελλάδα δύο καθολικοί ιερείς από την Αργεντινή -ο π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα (Eduardo de la Serna) και ο π. Χόρχε Ελισέο Μαρένκο (Jorge Eliseo Marenco), μέλη του δικτύου «Ιερείς κατά της φτώχειας».
Οι δύο ιερείς βρέθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα, ακολουθώντας τα βήματα του Αποστόλου Παύλου, σε ένα προσκύνημα που, όπως τονίζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν αποτελεί μόνο μια θρησκευτική διαδρομή, αλλά και μια υπενθύμιση του κοινωνικού ρόλου και της πίστης, απέναντι στην φτώχεια και τον αποκλεισμό.
Όπως ήταν αναμενόμενο, πρώτος σταθμός του ταξιδιού τους ήταν η πόλη της Καβάλας, η αρχαία Νεάπολη, εδώ απ’ όπου ο Απόστολος Παύλος ξεκίνησε το δικό του μεγάλο ταξίδι της διάδοσης του Ευαγγελίου στην Γηραιά Ήπειρο. Ξεναγήθηκαν στα ερείπια και τις Βασιλικές της αρχαίας πόλης των Φιλίππων, όπου για πρώτη φορά μπήκαν τα θεμέλια για την δημιουργία της πρώτης χριστιανικής εκκλησίας επί ευρωπαϊκού και ελληνικού εδάφους.
Επίσης, περπάτησαν στο εναπομείναν τμήμα της αρχαίας Εγνατίας Οδού, που σώζεται μέχρι σήμερα και ήταν ο ίδιος δρόμος που ακολούθησε ο Απόστολος Παύλος και οι συνεργάτες του, πηγαίνοντας προς τη φημισμένη πόλη του βασιλιά της Μακεδονίας.
Σημαντική στιγμή του ταξιδιού τους αποτέλεσε η επίσκεψη στο Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας της Φιλιππησίας, στις όχθες του Ζυγάκτη ποταμού. Εκεί, όπου σύμφωνα με την παράδοση, βαπτίστηκε από τον Απόστολο Παύλο η πορφυροπόλιδα Λυδία, η πρώτη Ευρωπαία και Ελληνίδα χριστιανή. Οι δύο ιερείς στάθηκαν με ιδιαίτερη συγκίνηση, αντιλαμβανόμενοι τον τόπο ως σημείο απαρχής μιας ιστορικής και πνευματικής πορείας. Ο ιδρυτής και εμπνευστής της εναλλακτικής οικολογικής κοινότητας «Πελίτι», Παναγιώτης Σαϊνατούδης, τους συνόδευσε και τους ξενάγησε σε αυτό το μοναδικό ταξίδι τους.
Η εμπειρία της περιήγησης των δυο καθολικών ιερέων στα ίχνη του Αποστόλου Παύλου αποκτά για τους ίδιους ιδιαίτερη σημασία, καθώς, όπως τονίζουν, στη Λατινική Αμερική ο Παύλος δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός, ωστόσο αποτελεί θεμελιώδη μορφή για την παγκόσμια διάδοση του Χριστιανισμού. «Ήταν σημαντικό για εμάς να επισκεφθούμε την Ελλάδα και τα μέρη από τα οποία πέρασε, δίδαξε, φυλακίστηκε και ίδρυσε τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες», σημειώνουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, χαρακτηρίζοντας το ταξίδι τους «όνειρο ζωής».
Η Αργεντινή της κρίσης και το έργο των «ιερέων κατά της φτώχειας»
Ο π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα, ο οποίος είναι συγγενής του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα από την πλευρά της μητέρας του, της Σέλια ντε λα Σέρνα, έχει αφιερώσει τη ζωή του στην υποστήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Πέρα από τη διανομή τροφίμων, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση της νεανικής εξάρτησης, της βίας και της κοινωνικής απομόνωσης, αξιοποιώντας ακόμη και τα ψηφιακά μέσα, για να βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις κοινότητες που στηρίζει.
Στην πατρίδα τους, οι δύο ιερείς συμμετέχουν σε ένα από τα πιο εκτεταμένα δίκτυα κοινωνικής δράσης της Λατινικής Αμερικής, τους «Ιερείς κατά της φτώχειας», στο οποίο συμμετέχουν πάνω από 100 ιερείς. Το δίκτυο δρα σε φτωχογειτονιές και περιθωριοποιημένες περιοχές, προσφέροντας καθημερινή στήριξη σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν πολλαπλές δυσκολίες.
Το έργο τους περιλαμβάνει διανομή τροφίμων και ρουχισμού, ψυχολογική υποστήριξη, αλλά και συνεχή επαφή με τις κοινότητες που εξυπηρετούν. Όπως περιγράφουν, η κοινωνική πραγματικότητα στην Αργεντινή παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, με αυξανόμενη ανεργία, αποδυνάμωση της μεσαίας τάξης και έντονα κοινωνικά προβλήματα. Το έργο τους, όπως και του δικτύου συνολικά, στηρίζεται, σε συνεργασίες με το κράτος, την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και εκατοντάδες εθελοντές, που συμβάλλουν στη διατήρηση ενός ευρύτερου δικτύου αλληλεγγύης.
Ο 70χρονος π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα, υπηρετεί στην ενορία του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στην πόλη Γκλίμες, στην περιφέρεια του Μπουένος Άιρες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ίδιος, όταν ανέλαβε το 2017 βοηθούσε μόλις οκτώ οικογένειες, ενώ σήμερα ο αριθμός έχει ξεπεράσει τις 700. Πρόκειται, όπως λέει, για οικογένειες που χρειάζονται καθημερινή βοήθεια και υποστήριξη. Από τη μεριά του, ο 65χρονος π. Χόρχε Ελισέο Μαρένκο, επισημαίνει πως ο ρόλος της κάθε ενορίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός στη διαβίωση των τοπικών κοινωνιών, σημειώνοντας πως υπάρχουν ενορίες πλούσιες και ενορίες φτωχές.
Οι δύο ιερείς περιγράφουν μια κοινωνία, όπου η έλλειψη σταθερής εργασίας, η εξάρτηση από ουσίες, ο αλκοολισμός και η ενδοοικογενειακή βία συνθέτουν ένα πλέγμα κοινωνικής κρίσης. Σε πολλές περιοχές, όπως αναφέρουν, οι άνθρωποι αναγκάζονται να μετατρέπουν τα παλιά επιβατικά τους αυτοκίνητα σε ιδιωτικά ταξί, προκειμένου να εξασφαλίσουν έστω και ένα μικρό εισόδημα.
Παράλληλα, η απουσία οργανωμένου πολεοδομικού σχεδιασμού και η έλλειψη διαθέσιμης γης για κατοικίες έχουν οδηγήσει στη δημιουργία άτυπων οικισμών και φαβέλων, όπου οι συνθήκες διαβίωσης είναι ιδιαίτερα δύσκολες.
Σπόροι από την Ελλάδα ως πράξη αλληλεγγύης και κοινωνικής δράσης
Μια ιδιαίτερη πτυχή της δράσης του π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα (Eduardo de la Serna) είναι η δημιουργία κοινωνικών λαχανόκηπων στις φτωχογειτονιές της Αργεντινής. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται με την αποστολή παραδοσιακών σπόρων από την γη του «Πελίτι» με την πολύτιμη συνδρομή του Παναγιώτη Σαϊνατούδη, και την καθοριστική μεσολάβηση του δημοσιογράφου και κινηματογραφιστή Θύμιου Κάκου.
Οι σπόροι αυτοί ταξίδεψαν από το Μεσοχώρι της Δράμας έως την Αργεντινή και καλλιεργήθηκαν σε μικρές εκτάσεις μέσα σε υποβαθμισμένες περιοχές, αποδίδοντας προϊόντα όπως τομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες και κολοκυθάκια. Για πολλές οικογένειες, η παραγωγή αυτή αποτέλεσε ουσιαστική συμβολή στην καθημερινή τους διατροφή.
Η γνωριμία του π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα με τον Θύμιο Κάκο και η σύνδεση με το «Πελίτι» δημιούργησαν, όπως περιγράφουν οι ίδιοι, μια «ζωντανή γέφυρα συνεργασίας» ανάμεσα σε δύο τόσο διαφορετικούς κόσμους, τις φτωχογειτονιές του Μπουένος Άιρες και την αγροτική γη της ορεινής Δράμας, στον δήμο Παρανεστίου.
Από το 2015, οπότε ο Θύμιος Κάκος ξεκίνησε τα ταξίδια του στην Αργεντινή, ήρθε όλο και πιο κοντά στις αξίες και τα ιδανικά που πρέσβευσε ο Εντουάρντο ντε λα Σέρνα (Eduardo de la Serna). «Θεωρώ πως τα προβλήματα των ανθρώπων είναι κοινά και ας μην το αντιλαμβανόμαστε», τονίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κάκος και προσθέτει: «Νομίζω πως είναι καθήκον μας να φροντίσουμε ώστε αυτή τη γη, να μην στερέψει περισσότερο. Να μην μολυνθεί, να μην αποδεκατιστεί περισσότερο, οι πληθυσμοί να μην γίνουν πιο φτωχοί. Μόνο έτσι αυτή η γενιά θα έχει κάτι να παραδώσει στην επόμενη. Αυτό γίνεται κατανοητό τόσο μέσα από το έργο του Παναγιώτη Σαϊνατούδη, για την διάσωση των παραδοσιακών σπόρων, όσο και του π. Εντουάρντο ντε λα Σέρνα που συγκεντρώνει τρόφιμα για να εξασφαλίσει την σίτιση εκατοντάδων ανθρώπων στην φτωχογειτονιές της Αργεντινής. Μάλιστα, ο φωτισμένος αυτός ιεράς συνηθίζει να λέει ότι: «Η πείνα είναι έγκλημα. Οφείλουμε να το συνειδητοποιήσουμε, να δράσουμε σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο και να πιέσουμε για την εξάλειψή της».
Μέσα από αυτή τη διαδρομή, το ταξίδι των δύο ιερέων στην Ελλάδα ξεπερνά τα όρια ενός θρησκευτικού προσκυνήματος. Μετατρέπεται σε μια ιστορία ανταλλαγής εμπειριών, κοινωνικής δράσης και ανθρώπινης αλληλεγγύης, που ενώνει τόπους, ανθρώπους και ανάγκες, από τη Μακεδονία και τους Φιλίππους, έως τις πιο ευάλωτες γειτονιές της Λατινικής Αμερικής. Τις επόμενες μέρες, οι δυο καθολικοί ιερείς θα επισκεφθούν τη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια, την Αθήνα και την Κόρινθο -τέσσερις ακόμα προσκυνηματικούς σταθμούς στα βήματα του Απόστολου των Εθνών Παύλου.
*ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δράμα: Πώς μια χούφτα σπόροι του Πελίτι στήριξαν τις φτωχογειτονιές της Αργεντινής