Το Μουσείο Κηποτεχνίας στην Ι. Θεολογική Σχολή της Χάλκης

Δημοσίευση από: Παναγιώτης Σαϊνατούδης στις: .

Βασισμένοι στο γεγονός ότι ο μικρός αυτός «παράδεισος» ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, δώσαμε μία «παγκόσμια» χροιά, περικλείοντας τους κήπους με τα πιο δημοφιλή στυλ κηποτεχνίας σε τεμάχια επίδειξης των 50 τ.μ.

α

Έτσι, εδώ είναι ο τόπος όπου ο Βραζιλιάνος καλλιτέχνης και βοτανικός Roberto Burle Marx συναντά τον νατουραλιστή Δημήτρη Πικιώνη από την Ελλάδα, ο εμβληματικός κηπουρός της βασίλισσας και συλλέκτης φυτών Capability Brown που καθιέρωσε το «ελεύθερο στυλ του αγγλικού κήπου» το μεσογειακό αγρό με τις ελιές , τα κυπαρίσσια και το στάρι του Fernando Carouncho και τα δημοφιλή κηποτεχνικά στυλ της Γαλλίας και της Ιταλίας το πνεύμα του πολιτισμού της Άπω Ανατολής το οποίο αντανακλά την ηρεμία και την προσευχή στην καθημερινότητα….

O ΑΓΓΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

agglikos kipos

Βασισμένος στην ιδέα να μεταφέρει τη Φύση στον κήπο, ο χαρισματικός Lancelot “Capability” Brown, δημιούργησε στα τέλη του 18ου αιώνα μία «σχολή κηποτεχνίας» στην οποία καταργούνται οι αυστηρές γεωμετρικές δομές και τα σχηματοποιημένα φυτά , αφήνοντας να κυριαρχήσει η ελευθερία της υφής του κάθε στοιχείου του κήπου.  Η ελευθερία αυτή εκφράζεται με τις καμπύλες στο σχεδιασμό, την κίνηση που δίδουν τα φυλλώματα μικρών θάμνων και καλλωπιστικών αγροστωδών , ο ήχος των πουλιών που προσελκύει η λίμνη με τα νούφαρα , καθώς και η εναλλαγή των εποχών με τη χρήση χαρακτηριστικών φυλλοβόλων θάμνων , τριανταφυλλιών , γενικότερα φυτών με αλληλουχία άνθισης όλο το χρόνο. Τα αρωματικά φυτά ολοκληρώνουν την εικόνα της υπαίθρου οδηγώντας προς το λειμώνα και την αλέα που καταλήγει στις χαρακτηριστικές φλαμουριές.

Είναι ο κήπος που μυρίζει, που γυρίζει και που… σφυρίζει.

Ο ίδιος ο Capability Brown, εκφραστής της αρχής της θεματικότητας, παρομοίαζε το ρόλο του ως κηποτέχνη με αυτόν του ποιητή ή του μουσικοσυνθέτη: “…εδώ, τοποθετώ ένα κόμμα, εκεί, αν πρέπει να περιορίσω μία θέα, βάζω μία παρένθεση’ …εκεί, κλείνω την πρόταση και πιο πέρα ξεκινάω ένα άλλο θέμα..»

O ΓΑΛΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

γαλλικός κήπος

Συμμετρία. Ευθείες γραμμές. Σχήματα. Το εμβληματικό στοιχείο των γαλλικών αναγεννησιακών κήπων, τα καθορισμένα παρτέρια από πυξάρι και οι σχηματοποιημένοι ταξοί, ορίζουν τα στρωμένα με χαλίκι κάθετα μονοπάτια. Συνηθισμένοι οι φυτικοί λαβύρινθοι αλλά και τα ανθισμένα παρτέρια καθώς και οι χαρακτηριστικές λεβάντες που θυμίζουν το τοπίο της Προβηγκίας. Στη μέση, πάντα σε κυκλικό παρτέρι, ένα φυλλοβόλο μικρό δένδρο ή άγαλμα, ολοκληρώνει την εικόνα του τυπικού Γαλλικού κήπου, όπως και ο σπουδαίος Francois Louis Bareaud εφάρμοσε στα γνωστά τοπιοτεχνήματα της Κωνσταντινούπολης αλλά  και στον Εθνικό Κήπο στην Αθήνα, τον 19ο αιώνα.

Η γαλλική φινέτσα, ο ρομαντισμός , περιχειλωμένα  σε ενότητες ομοίου θέματος, χαρακτηρίζουν την κατασκευή.  

Με ιδιαίτερη επιμέλεια, ο βραβευμένος γεωπόνος του Δήμου Νάουσας , Νίκος Μπάμπος , προσέφερε το σχέδιο για αυτό το κηπάριο, το καλοκαίρι του 2014.

Ο ΙΣΠΑΝΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

 

Εμπνευσμένος από τον Fernando Caruncho

Με δεδομένη την εμμονή του να τον αποκαλούν «κηπουρό» και όχι « Αρχιτέκτονα Τοπίου», όπως και το πρότυπό του , ο Άγγλος CapabilityBrown, oσύγχρονος Ισπανός  κηποτέχνης Fernando Carouncho δίνει διάσταση στον ισπανικό κήπο που έχει να κάνει με τη μεσογειακότητα , χρησιμοποιώντας γεωμετρικές δομές  που ορίζουν το κυπαρίσσι και η ελιά, με την ελευθερία της κινήσεις που δίνουν οι χαρακτηριστικοί σιτοβολώνες της  νοτίου Ισπανίας. Ο ίδιος, θεωρεί τον κήπο ως ζωντανό οργανισμό με τη δική του προσωπικότητα, σαν ένα μέλος της οικογενείας… του προστάτη της ιδιοκτησίας που περιβάλει.

Είναι εξαιρετικά επηρεαασμένος από την Αρχαια Ελληνική Φιλοσοφία και την Ισλαμική Κηποτεχνία της Alambra

Ο ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

Ο Ιταλικός κήπος αναδείχθηκε την πρώτη περίοδο της Αναγέννησης και ιδιαίτερα στις «βίλλες»  της Ρώμης και της Φλωρεντίας. Κλασσικός, με χαρακτηριστικά μεσογειακά φυτά , καρποφόρα (ελιά, άμπελος) και φαρμακευτικά βότανα, όχι υποχρεωτικά σε συμμετρία, δίνει την αίσθηση του «καλλιεργημένου τοπίου».

Από τα σημεία ενδιαφέροντος, η χρήση πιθαριών από πηλό, χειροποίητων που φυτευόντουσαν με ανθοφόρα φυτά ή αθάνατα.

Κατά τον 20ο αιώνα, ένα νέο στοιχείο ήρθε να προστεθεί  στη βασική δομή του Ιταλικού κήπου, εκπροσωπώντας και τη σύγχρονη βιομηχανία κηποτεχνίας που ανθεί τα τελευταία 150 χρόνια στην Τοσκάνη: η χρήση – κυρίως- κωνοφόρων σχηματισμένων (arta topiaria) , των ονομαστών “pon-pon”, που εμπνεύστηκε ο σημαντικός φυτωριούχος  Vannino Vannuci από την επίσκεψή του στις ΗΠΑ στις αρχές του 20ου αιώνα.

Το ιταλικό στυλ κηποτεχνίας αποτέλεσε την αρχή της έμπνευσης τόσο για τον Γαλλικό όσο και για τον Αγγλικό και τον Ισπανικό κήπο μετέπειτα.

 

Ο ΚΗΠΟΣ AΠΟ ΤΗ ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Εμπνευσμένος από τον Roberto Burle- Marx

Ο σημαντικότερος Αρχιτέκτονας Τοπίου του 20 αιώνα, έρχεται από τη Βραζιλία. Ο RobertoBurle Marx, με τις «πολύχρωμες» καμπύλες γραμμές από χορτάρια και χαμηλά τροπικά φυτά, έδωσε τη διάσταση του «πλεκτού»  στον καμβά του πρασίνου. Εξάλλου, και  η πρώτη τέχνη που διδάχθηκε ήταν το πλέξιμο.

«Κάθε φυτό έχει την προσωπικότητά του- το άρωμά του, τη δομή του, την υφή του, το χρώμα του… η χρήση του σε μία φυτοτεχνική σύνθεση έχει να κάνει με το περιβάλλον που είναι γηγενές…δεν μπορεί να ταιριάξει κάπου με ξένα προς αυτό φυτά χωρίς όρους…Ο κήπος είναι σαν τη μουσική σύνθεση και τα φυτά σαν τις νότες…»

Πατέρας της «αρχής της θεματικότητας» , έζησε σχεδόν παράλληλα με τον Έλληνα νατουραλιστή και επίμονο κηπουρό της ενδημικής χλωρίδας, Δημήτρη Πικιώνη. Τα πνεύματά τους εκτός από τα έργα τους, συναντώνται και σε αυτόν τον ιερό χώρο…

 

Κείμενο: Νίκος Θυμάκης

Φωτογραφίες: Παναγιώτης Σαϊνατούδης

Ηλεκτρονική ενημέρωση

Εγγραφή

Πατώντας ΟΚ θα εγγραφείτε αυτόματα στην κεντρική ενημέρωση. Εάν θέλετε να έχετε και τοπική ενημέρωση, επιλέξτε πιο κάτω. (τμηματικά θα δημιουργήσουμε και άλλες τοπικές λίστες)
Ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον! Σύντομα θα λάβετε ένα μήνυμα επιβεβαίωσης. Οποιαδήποτε στιγμή το θελήσετε μπορείτε να σταματήσετε να παίρνετε ενημερώσεις από το Πελίτι.

Η "Κοινότητα Πελίτι" στο

f

Το κανάλι του Πελίτι στο

YouTube